AGRI-PULSE – NOORD-WES - Almal hou daarvan om ‘n jagluiperd in die natuur te sien, maar het jy geweet dat agter elke waarneming ‘n belangrike wetenskaplike geleentheid lê?
‘n Eenvoudige foto kan help om ‘n individuele dier te identifiseer, sy bewegings na te spoor en, wanneer dit met duisende ander rekords gekom-bineer word, ‘n prentjie van ‘n hele bevolking te bou.
Dit is die idee agter die Groter Kruger Jagluiperd Fotografiese Sensus, ‘n samewerkingsinisiatief tussen die Endangered Wildlife Trust en SANParks, om die begrip van Jagluiperds regoor die Groter Kruger-landskap te verbeter.
As jy dus die Groter Kruger volgende jaar tussen 31 Augustus en 1 September besoek, kan jy aan die sensus deelneem. As jy ‘n jagluiperd sien, neem foto’s vanaf ‘n veilige afstand.
Waar moontlik, is foto’s van beide die linker- en regterkant van die dier veral waardevol omdat dit help om individuele diere akkuraat te onderskei. Wanneer jy jou waarneming indien, sluit foto’s, die datum van die waarneming, die benaderde ligging, GPS-koördinate, padnommer of naaste landmerk, die aantal jagluiperds wat waargeneem is; en enige bykomende inligting in.
Elke foto voeg nog ‘n stukkie by die legkaart. ‘n Enkele beeld kan help om ‘n individu te identifiseer; herhaalde waarnemings kan bewe-gings en oorlewing openbaar; en duisende foto’s wat oor tyd versamel is, kan help om die bevolking as geheel te verstaan.
Fotografiese sensusse van groot karnivore het ‘n lang geskiedenis in die Kruger. Burgerwetenskaplike fotografiese opnames vir Afrika-wildehonde het in 1988/89 begin, met jagluiperds wat die eerste keer in 1990 ingesluit is. Verdere jagluiperdsensusse het in 2004/05 en 2009/10 gevolg, voor die mees onlangse, in 2021–2022.
Die beginsel is eenvoudig: jagluiperds het kenmerkende individuele pelspatrone, wat navorsers in staat stel om dieselfde dier te herken uit foto’s wat op verskillende tye en plekke geneem is. Toeriste, gidse, personeel en ander lede van die publiek kan dus deel word van die moniteringspoging deur bloot foto’s van die jagluiperds wat hulle teëkom, in te dien.
Die laaste sensus in 2021–2022 het 196 jagluiperd-indienings ontvang, waarvan 151 geskik was vir individuele identifikasie. Uit hierdie foto’s kon navorsers 86 individue identifiseer, terwyl statistiese opnames ongeveer 116 jagluiperds oor die nasionale park geraam het. Hierdie syfers beklemtoon egter ook waarom die volgende sensus so belangrik is.
Hierdie bevolkingsskatting was die laagste wat tot nog toe aangeteken is, maar hierdie skynbare afname kan nie bloot geïnterpreteer word as ‘n afname in die jagluiperdbevolking nie.
Die 2021–2022-sensus het minder waar-nemings gehad, toe toerisme tydens die COVID-19-pandemie verminder en KI-ondersteunde identifikasie ingestel is. Dit beteken dat ‘n mengsel van lae rapportering en ‘n verandering in metodes waarskynlik ook bygedra het tot die aangetekende bevolkingsafname.
